योगश्चित्तवृत्तिनिरोधः

Yoga is het tot rust brengen van de bewegingen van de geest. Patañjali, Yoga Sutra 1.2

Kenniscentrum voor klassieke yoga

Wat de bronteksten zeggen over yoga, uitgelegd in het Nederlands, met verwijzingen zodat je zelf kunt nalezen. Van de Yoga Sutra tot de Hatha Yoga Pradipika, en waar de moderne yoga ervan afweek.

Open het kenniscentrum Bekijk de stamboom

Patañjali als half mens, half slang, met handen gevouwen — Patañjali, voorgesteld als incarnatie van de slang Adishesha. Wellcome Collection. Publiek domein.

Het lichaam was het begin, niet het doel

In 1830 tekende een schilder voor de Jogapradipika vierentachtig houdingen. Bijna allemaal zittend, om lang stil te kunnen zitten. De meeste houdingen uit een les van vandaag staan er niet in.

Hoe de houdingen van vandaag ontstonden

Een yogi in padmasana, de lotushouding, onder een boom — *Padmasana*

Een yogi in siddhasana voor een klein heiligdom — *Siddhasana*

Een yogi in viparita karani, ondersteboven — *Viparita karani*

Uit de Jogapradipika, 1830. British Library. Publiek domein.

Acht ledematen. Veel lessen oefenen er vooral één.

Patañjali beschrijft yoga als acht stappen, van hoe je met anderen omgaat tot volledige opname. Schakel om en zie wat er overblijft in moderne yoga.

1
यमyamaomgang met anderen
Geen geweld, waarachtig zijn, niet stelen, matigheid, niet hamsteren.
0%
2
नियमniyamaomgang met jezelf
Reinheid, tevredenheid, discipline, zelfstudie, overgave.
0%
3
आसनāsanahouding
Een houding die stabiel en aangenaam is, zodat je lang en stil kunt zitten.
15%
4
प्राणायामprāṇāyāmaadem en levenskracht
De gewone stroom van de adem onderbreken, met kumbhaka als kern.
5%
5
प्रत्याहारpratyāhārazintuigen terugtrekken
De brug naar binnen: yoga nidra, antar mouna, trataka.
5%
6
धारणाdhāraṇāconcentratie
De aandacht vasthouden op één plek.
0%
7
ध्यानdhyānameditatie
De aandacht die daar ongebroken stroomt.
0%
8
समाधिsamādhiopname
Alleen het object licht nog op. Het 'ik kijk' valt weg.
0%

De klassieke weg oefent alle acht, van onder naar boven. Ze groeien samen, zoals ledematen.

Het kenniscentrum is een kaart van jezelf

De Taittiriya Upanishad beschrijft de mens als vijf lagen, van grof naar subtiel. Elk onderwerp op deze site hoort bij een laag, en elke laag heeft haar kleur. Zo weet je altijd waar je bent.

Anandamaya kosha

आनन्दमय कोशHet lichaam van gelukzaligheid

Oefen nu, met wat je thuis hebt

Twee klassieke oefeningen met een begeleider op je scherm, opgebouwd volgens de Bihar-boeken.

Dharana

Trataka

Kijk naar een vlam of een zwarte stip, sluit je ogen en bekijk het nabeeld. Drie rondes, daarna je handpalmen op je ogen.

Begin met trataka

Pranayama

Nadi shodhana

Een tel-hulp voor techniek 2 en 3: van 1:1 naar 1:2, en daarna met de adem binnen. Je kiest zelf je basistel.

Begin met tellen

Waarom we ons afzetten tegen veel moderne yoga

Wat de meeste mensen vandaag yoga noemen, is in de negentiende en twintigste eeuw bedacht en wordt verkocht als eeuwenoud. De bronnen herkennen er bijna niets van. We zeggen dat niet uit heimwee of uit spot, maar omdat het rechtgezet moet worden. Waar moderne yoga vandaan komt

Hoe oud is wat je in een les doet?

Op schaal: 3500 jaar bronteksten, en helemaal rechts de periode waarin de houdingenles ontstond. Jaartallen van oude teksten zijn schattingen.

Bekijk alle teksten en breekpunten in de stamboom

आसनYoga werd een workout

In een klassieke asana laat je de inspanning los: hartslag en adem zakken, de geest wordt stil. Van yoga een training maken is het omgekeerde doen. Je hartslag gaat omhoog, je zit vaster in je lichaam, en yoga wil net voorbij lichaam en geest.

स्थिरLenigheid werd de maatstaf

De bronnen vragen een houding die stabiel en aangenaam is. Wie yoga meet aan hoe ver je kunt buigen, meet het verkeerde.

परम्पराZonder lijn, zonder relatie

Een opleiding van 200 uur levert een certificaat op, geen overdracht. Yoga werd altijd van leraar op leerling doorgegeven, en zonder die lijn verwatert ze.

सत्यBeloftes die niemand waarmaakt

Yoga steunt, maar geneest niet op bestelling. Wie dat belooft, misleidt mensen. Ook wij beloofden vroeger te veel, en dat zeggen we eerlijk.

यमDe ethiek viel weg

Yama en niyama zijn de eerste twee stappen van de yoga. In de meeste lessen komen ze niet voor. Zonder ethiek bouw je op zand.

ध्यानDe innerlijke yoga bleef buiten

Vijf minuten shavasana na een uur bewegen is geen pratyahara, en zeker geen meditatie. Net het deel waar het om draait, laat men weg.

Lees de volledige uitleg, met wat we zelf beter moeten doen

Een kanphata-yogi zit in een landschap met bomen — Een kanphata-yogi uit de lijn van Gorakhnath, rond 1602. Uit de *Bahr al-Hayat*, Chester Beatty Library, Dublin. Publiek domein.

Een vuur dat je doorgeeft

Yoga leefde in lijnen, niet in studio's. Een leraar gaf door wat hij zelf had ontvangen, zoals een dhuni die nooit uit mag gaan. De stamboom zet de bronteksten, de lijnen van Sivananda, Krishnamacharya en Lahiri Mahasaya, en de breekpunten op één tijdas.

Open de stamboom, van de Veda's tot vandaag

De lijn van Sivananda en Satyananda · De kriya-lijn · Hoe moderne yoga ontstond

Leren op je eigen tempo

Geen lessen meer in Diepenbeek, wel kennis om mee te nemen. Alles is in voorbereiding. Schrijf je in, dan hoor je als eerste wanneer het start.

Online challenge

21 dagen zonnegroet

Eerst de vorm, dan de adem, dan de aandacht, dan de twaalf mantra's.

Alle challenges

Opleiding

Fundamenten van klassieke yoga

Twaalf weken, vijf modules, één per kosha. Voor wie verder wil dan lessen.

Alle opleidingen

E-boek

Yoga Emergency Toolbox

Veertien technieken voor als het even te veel is, met een noodkaart.

Naar de winkel

Boeken en kaarten

Wat op deze site staat, in een vorm die je kunt vastnemen. Uitgegeven door Shantaram Yoga.

Verschijnt binnenkortBen je een yogi?Wat yoga werkelijk is, waar het misging en hoe je de weg terugvindt.

Nu te koop · €19Yoga Emergency ToolboxVeertien technieken voor als het even te veel is. De noodkaart is nu al gratis.

Nu te koop · €24De sattvische keukenHet kookboek van onze retraites: 61 vegetarische recepten, met wat de yogatraditie over eten zegt.

Nu te koop · €9Pawanmuktasana-kaarten34 oefenkaarten voor gewrichten, buik en energieblokken, met de niveaus van licht naar zwaar.

Een leerling die zijn huiswerk deelt

Ik ben Björn Maroten. Vijftien jaar gaf ik in Diepenbeek les als Shantaram Yoga. Ik leerde de basis in India, in de lijn van Sivananda en Satyananda. Ik ben geen swami en niet volleerd.

Dit kenniscentrum is mijn studie, getoetst aan de klassieke teksten en hun commentaren, met verwijzingen zodat je zelf kunt nalezen. Waar ik me vroeger vergiste, zeg ik het.

Lees mijn verhaal

Niet de kleding en niet het praten erover geeft resultaat. Alleen het oefenen.Hatha Yoga Pradipika 1.66, vrij vertaald