योगश्चित्तवृत्तिनिरोधः
Yoga is het tot rust brengen van de bewegingen van de geest. Patañjali, Yoga Sutra 1.2
Kenniscentrum voor klassieke yoga
Wat de bronteksten zeggen over yoga, uitgelegd in het Nederlands, met verwijzingen zodat je zelf kunt nalezen. Van de Yoga Sutra tot de Hatha Yoga Pradipika, en waar de moderne yoga ervan afweek.

Het lichaam was het begin, niet het doel
In 1830 tekende een schilder voor de Jogapradipika vierentachtig houdingen. Bijna allemaal zittend, om lang stil te kunnen zitten. De meeste houdingen uit een les van vandaag staan er niet in.



Uit de Jogapradipika, 1830. British Library. Publiek domein.
Acht ledematen. Veel lessen oefenen er vooral één.
Patañjali beschrijft yoga als acht stappen, van hoe je met anderen omgaat tot volledige opname. Schakel om en zie wat er overblijft in moderne yoga.
- 1यमyamaomgang met anderen
Geen geweld, waarachtig zijn, niet stelen, matigheid, niet hamsteren.
0% - 2नियमniyamaomgang met jezelf
Reinheid, tevredenheid, discipline, zelfstudie, overgave.
0% - 3आसनāsanahouding
Een houding die stabiel en aangenaam is, zodat je lang en stil kunt zitten.
15% - 4प्राणायामprāṇāyāmaadem en levenskracht
De gewone stroom van de adem onderbreken, met kumbhaka als kern.
5% - 5प्रत्याहारpratyāhārazintuigen terugtrekken
De brug naar binnen: yoga nidra, antar mouna, trataka.
5% - 6धारणाdhāraṇāconcentratie
De aandacht vasthouden op één plek.
0% - 7ध्यानdhyānameditatie
De aandacht die daar ongebroken stroomt.
0% - 8समाधिsamādhiopname
Alleen het object licht nog op. Het 'ik kijk' valt weg.
0%
De klassieke weg oefent alle acht, van onder naar boven. Ze groeien samen, zoals ledematen.
Het kenniscentrum is een kaart van jezelf
De Taittiriya Upanishad beschrijft de mens als vijf lagen, van grof naar subtiel: lichaam, adem, geest, inzicht en vreugde. Elk artikel hoort bij een laag. Kies een laag, of begin bij de vraag die bij jou past.
Waar wil je beginnen?
Ik doe al jaren yoga
Wat je in de les leerde, naast wat de bronnen zeggen. Soms schuurt het.
Begin hier →Ik geef les
Veilig lesgeven, werken met klachten en weten van wie je kennis komt.
- Veilig oefenen
- Yoga als therapie: wat ze wel en niet kan
- De lijn: Sivananda, Satyananda, Niranjanananda
Oefen nu, met wat je thuis hebt
Twee klassieke oefeningen met een begeleider op je scherm, opgebouwd volgens de Bihar-boeken.
Trataka
Kijk naar een vlam of een zwarte stip, sluit je ogen en bekijk het nabeeld. Drie rondes, daarna je handpalmen op je ogen.
Begin met tratakaNadi shodhana
Een tel-hulp voor techniek 2 en 3: van 1:1 naar 1:2, en daarna met de adem binnen. Je kiest zelf je basistel.
Begin met tellenWaarom we ons afzetten tegen veel moderne yoga
Wat de meeste mensen vandaag yoga noemen, is in de negentiende en twintigste eeuw bedacht en wordt verkocht als eeuwenoud. De bronnen herkennen er bijna niets van. We zeggen dat niet uit heimwee of uit spot, maar omdat het rechtgezet moet worden. Waar moderne yoga vandaan komt
Hoe oud is wat je in een les doet?
Op schaal: 3500 jaar bronteksten, en helemaal rechts de periode waarin de houdingenles ontstond. Jaartallen van oude teksten zijn schattingen.
आसनYoga werd een workout
In een klassieke asana laat je de inspanning los: hartslag en adem zakken, de geest wordt stil. Van yoga een training maken is het omgekeerde doen. Je hartslag gaat omhoog, je zit vaster in je lichaam, en yoga wil net voorbij lichaam en geest.
स्थिरLenigheid werd de maatstaf
De bronnen vragen een houding die stabiel en aangenaam is. Wie yoga meet aan hoe ver je kunt buigen, meet het verkeerde.
परम्पराZonder lijn, zonder relatie
Een opleiding van 200 uur levert een certificaat op, geen overdracht. Yoga werd altijd van leraar op leerling doorgegeven, en zonder die lijn verwatert ze.
सत्यBeloftes die niemand waarmaakt
Yoga steunt, maar geneest niet op bestelling. Wie dat belooft, misleidt mensen. Ook wij beloofden vroeger te veel, en dat zeggen we eerlijk.
यमDe ethiek viel weg
Yama en niyama zijn de eerste twee stappen van de yoga. In de meeste lessen komen ze niet voor. Zonder ethiek bouw je op zand.
ध्यानDe innerlijke yoga bleef buiten
Vijf minuten shavasana na een uur bewegen is geen pratyahara, en zeker geen meditatie. Net het deel waar het om draait, laat men weg.

Een vuur dat je doorgeeft
Yoga leefde in lijnen, niet in studio's. Een leraar gaf door wat hij zelf had ontvangen, zoals een dhuni die nooit uit mag gaan. De stamboom zet de bronteksten, de lijnen van Sivananda, Krishnamacharya en Lahiri Mahasaya, en de breekpunten op één tijdas.
Open de stamboom, van de Veda's tot vandaag
De lijn van Sivananda en Satyananda · De kriya-lijn · Hoe moderne yoga ontstond
Leren op je eigen tempo
Geen lessen meer in Diepenbeek, wel een weg die je thuis kunt gaan. Begin waar je wil, en neem de tijd die het vraagt.
स तु दीर्घकालनैरन्तर्यसत्कारासेवितो दृढभूमिः
- 1Lees43 artikels, van het lichaam naar binnen, telkens met de bronnen erbij.Naar het kenniscentrum →
- 2ProbeerKijk naar een kaarsvlam, tel je adem of kijk in de zelfspiegel. Vandaag nog, gratis.Begin te oefenen →
- 3Hou vol21 dagen zonnegroet of 40 dagen sadhana, met uitleg per mail. In voorbereiding: stem mee wat eerst komt.Bekijk de challenges →
- 4VerdiepFundamenten van klassieke yoga: twaalf weken, vijf modules, één per kosha. In voorbereiding.Bekijk de opleidingen →
Boeken en kaarten
Wat op deze site staat, in een vorm die je kunt vastnemen: van een noodkoffer voor zware dagen tot het kookboek van onze retraites. Uitgegeven door Shantaram Yoga.
Een leerling die zijn huiswerk deelt
Ik ben Björn Maroten. Ik heb bijna twintig jaar ervaring als yogaleraar, waarvan veertien in Diepenbeek als Shantaram Yoga. Ik leerde de basis in India, in de lijn van Sivananda en Satyananda. Ik ben geen swami en niet volleerd.
Dit kenniscentrum is mijn studie, getoetst aan de klassieke teksten en hun commentaren, met verwijzingen zodat je zelf kunt nalezen. Waar ik me vroeger vergiste, zeg ik het.
Niet de kleding en niet het praten erover geeft resultaat. Alleen het oefenen.Hatha Yoga Pradipika 1.66, vrij vertaald






