Naar de inhoud
Shantaramkenniscentrum voor klassieke yoga

Home / Kenniscentrum / Anandamaya kosha

Anandamaya kosha · het lichaam van gelukzaligheid

Kriya yoga: Babaji, Lahiri Mahasaya en Yogananda

क्रिया योगkriyā yoga

De kriya-lijn van Lahiri Mahasaya en Yogananda is een van de invloedrijkste yogalijnen in het westen. Wie was Babaji, wat is kriya yoga, en waarom heeft de Bihar-lijn een kriya yoga met dezelfde naam maar een andere inhoud?

3 minuten lezen4 bronnenBijgewerkt 13 november 2026

Wie in het westen 'kriya yoga' zegt, bedoelt meestal de lijn die begint bij Mahavatar Babaji en via Lahiri Mahasaya, Sri Yukteswar en Paramahansa Yogananda de wereld rond ging. Met Autobiography of a Yogi (1946) schreef Yogananda een van de invloedrijkste spirituele boeken van de twintigste eeuw. Steve Jobs liet het uitdelen op zijn begrafenis.

Mahavatar Babaji

Babaji is de geheimzinnigste figuur van de moderne yoga. Volgens Yogananda is hij een onsterfelijke yogi die al eeuwen in de Himalaya leeft, in een jong lichaam, en die alleen verschijnt aan wie hij kiest. In 1861 zou hij Lahiri Mahasaya bij Ranikhet de techniek van kriya yoga hebben gegeven, met de opdracht ze door te geven aan oprechte zoekers, ook aan mensen met een gezin.

Yogananda beschrijft Babaji als dezelfde die ooit kriya yoga aan Krishna en Patañjali had geleerd, en die de oude techniek in deze tijd terugbracht. Mahavatar betekent grote incarnatie.

Wat we kunnen nagaan

Over Babaji bestaat geen enkele bron buiten de lijn zelf. Alles wat we van hem weten, komt van Lahiri Mahasaya's leerlingen en vooral van Yogananda. Of hij historisch bestond, kunnen we niet zeggen. Voor wie in de lijn staat, is dat ook niet de vraag: Babaji is de bron van de inwijding. Er beroepen zich ook andere bewegingen op hem, zoals de lijn van Marshall Govindan (Babaji's Kriya Yoga) en de beweging rond Haidakhan Babaji (1970-1984), die volgens zijn volgelingen dezelfde Babaji was. Die claims staan los van de lijn van Yogananda.

Lahiri Mahasaya: een yogi met een gezin

Het meest opvallende aan deze lijn is haar begin. Lahiri Mahasaya (1828–1895) was geen asceet, maar een boekhouder bij de Britse militaire ingenieursdienst, met een vrouw en kinderen, in Varanasi. Hij bleef zijn hele leven in de wereld en gaf kriya yoga door aan mensen van elke kaste en elk beroep. Daarmee is hij, net als later Sivananda, een van de grote herstellers van de yoga voor gewone mensen. Zie Twee paden.

Van Varanasi naar Los Angeles

  • Sri Yukteswar (1855–1936), leerling van Lahiri Mahasaya, schreef in 1894 The Holy Science, over de eenheid van de Indiase en de christelijke geschriften en over de cyclus van de tijdperken.
  • Paramahansa Yogananda (1893–1952), leerling van Sri Yukteswar, ging in 1920 naar Amerika en stichtte de Self-Realization Fellowship. Hij gaf kriya yoga door via lessen per post, aan tienduizenden mensen.
  • Swami Kriyananda (1926–2013), leerling van Yogananda, stichtte in 1968 de gemeenschap Ananda in Californië.

Ook andere leerlingen van Lahiri Mahasaya gaven de lijn door, in India, buiten de Self-Realization Fellowship om.

Wat kriya yoga is

De kern is een ademtechniek in combinatie met aandacht langs de wervelkolom: de adem en de aandacht stijgen en dalen tussen de basis van de rug en het punt tussen de wenkbrauwen. Yogananda noemt het een manier om de levenskracht zelf te beheersen. De technieken worden in deze lijn alleen gegeven na een inwijding, en worden niet publiek beschreven. Daarom doen wij dat hier ook niet.

Kriya yoga in de Bihar-lijn: dezelfde naam, een andere weg

Swami Satyananda gebruikt het woord kriya yoga ook, maar voor iets anders. Zijn kriya yoga bestaat uit een twintigtal oefeningen uit de tantra, die hij beschrijft in A Systematic Course in the Ancient Tantric Techniques of Yoga and Kriya en Kundalini Tantra. Ze bouwen voort op een lange voorbereiding in asana, pranayama, mudra en bandha, en op ervaring met yoga nidra en ajapa japa.

Beide lijnen delen het werken met adem en aandacht langs de wervelkolom en het doel: de levenskracht naar boven leiden, tot voorbij lichaam en geest. Maar de technieken, de volgorde en de overdracht zijn verschillend. Wie 'kriya yoga' leest, doet er dus goed aan te vragen: welke?

Let op

In beide lijnen geldt kriya yoga als een gevorderde oefening die je leert van een leraar, na voorbereiding. Leer ze niet uit een boek of een filmpje. Zie Kundalini en de chakra's en Veilig oefenen.

Bronnen

  1. Paramahansa Yogananda, Autobiography of a Yogi (1946)
  2. Sri Yukteswar, The Holy Science (1894)
  3. Swami Satyananda, A Systematic Course in the Ancient Tantric Techniques of Yoga and Kriya en Kundalini Tantra (Yoga Publications Trust)
  4. Zie ook de stamboom van de yoga

Verder in Anandamaya kosha