Home / Kenniscentrum / Fundament
Fundament · wat yoga is en waar ze vandaan komtVeilig oefenen
अहिंसाahiṃsā
Wat je moet weten voor je thuis begint: algemene regels, wanneer je beter wacht en een overzicht van contra-indicaties per techniek.
Wat op deze site staat, vervangt geen arts, kinesitherapeut of psycholoog. Heb je een aandoening, neem je medicatie of ben je zwanger, overleg dan voor je begint. Stop nooit met een behandeling omdat je yoga doet.
Algemene regels
- Ahimsa eerst. Pijn is een signaal om terug te gaan. Rekken mag voelbaar zijn, nooit scherp.
- Lege maag. Drie tot vier uur na een stevige maaltijd, twee uur na een lichte.
- Door de neus. Tenzij een techniek iets anders vraagt.
- Geen wedstrijd. Niet met anderen, niet met gisteren.
- Rust tussendoor. Een paar ademhalingen in shavasana na een reeks.
- Opbouwen. Volg de stappen in de Bihar-boeken. Ze bestaan om een reden.
Contra-indicaties per techniek
Volgens de Bihar-boeken, aangevuld met gangbare voorzichtigheid. Twijfel je, laat het dan weg.
| Techniek | Niet, of alleen met advies |
|---|---|
| Zonnegroet | Hoge bloeddruk, hartziekte, na een beroerte, hernia, rugklachten zoals een hernia of ischias, zwangerschap vanaf de twaalfde week |
| Omgekeerde houdingen | Hoge bloeddruk, glaucoom, netvliesproblemen, nekklachten, menstruatie, zwangerschap |
| Kapalabhati, bhastrika | Hartziekte, hoge bloeddruk, duizeligheid, epilepsie, beroerte, hernia, maagzweer, zwangerschap |
| Kumbhaka, bandha's | Hoge bloeddruk, hartklachten, zwangerschap; uddiyana niet bij menstruatie of maagzweer |
| Trataka op een vlam | Epilepsie: gebruik een stilstaand punt. Oogklachten: een zwarte stip |
| Jala neti | Oorontsteking, recente neusoperatie, vaak neusbloedingen |
| Dhauti, nauli, basti | Alleen onder begeleiding |
| Yoga nidra, antar mouna | Bij trauma, psychose of zware depressie: in overleg met je behandelaar |
| Kundalini- en kriya-technieken | Psychiatrische voorgeschiedenis; altijd met een ervaren leraar |
Tijdens de menstruatie
Daarover bestaat geen eensgezindheid, ook niet binnen de traditie. Kate Woodworth (Sannyasi Bhakti Ratna), yogatherapeut bij Yoga Vidya Gurukul en leerling van Swami Niranjanananda, vat het nuchter samen: elke vrouw is anders, er zijn geen vaste regels, luister naar je lichaam. Wat de meeste leraren aanraden voor de eerste, zwaarste dagen:
- Rustiger oefenen: zachte houdingen, voorwaartse buigingen met steun, ontspanning en yoga nidra.
- Geen omgekeerde houdingen zoals schouderstand of hoofdstand.
- Geen uddiyana bandha, nauli, krachtige kapalabhati of bhastrika, en geen sterk buikspierwerk.
- Voel je je goed, dan mag je gewoon oefenen. De Bihar-boeken laten de zonnegroet toe, behalve bij een zware of pijnlijke menstruatie.
Tijdens de zwangerschap
Zachte pawanmuktasana-oefeningen, bhramari, adembewustzijn en yoga nidra zijn meestal goed. Geen buikspierwerk, geen vasthouden van de adem, geen kapalabhati, geen liggen op je buik en vanaf het tweede trimester niet lang plat op je rug. Volg een aangepaste lessenreeks bij een leraar met ervaring in zwangerschapsyoga, en vraag je vroedvrouw of gynaecoloog.
Stop meteen bij
Pijn op de borst, kortademigheid die niet overgaat, duizeligheid die blijft, tintelingen in je armen of gezicht, scherpe pijn in een gewricht of je rug, of als je je angstig of verward voelt. Blijft het, bel dan je huisarts of 112.
Bronnen
- Swami Satyananda, Asana Pranayama Mudra Bandha, contra-indicaties bij elke techniek
- Swami Satyananda, Surya Namaskara, hoofdstuk over beperkingen
- Sannyasi Bhakti Ratna (Kate Woodworth), Yoga during menstruation, Yoga Vidya Gurukul (yogapoint.com)