Naar de inhoud
Shantaramkenniscentrum voor klassieke yoga

Home / Kenniscentrum / Fundament

Fundament · wat yoga is en waar ze vandaan komt

Yoga en Ayurveda

आयुर्वेदāyurveda

Twee zusterwetenschappen. Wat Ayurveda aan je yoga toevoegt, en waar je meer leert.

2 minuten lezen2 bronnenBijgewerkt 13 november 2026

Ayurveda, de kennis van het leven, is de traditionele geneeskunde van India. Yoga en Ayurveda delen dezelfde filosofische basis: samkhya, de guna's, de elementen. Ayurveda kijkt vooral naar het lichaam en de dagelijkse leefstijl, yoga naar de geest en het bewustzijn. Samen geven ze een volledig beeld.

De drie dosha's

  • Vata, lucht en ruimte: beweging, ademhaling, het zenuwstelsel. Uit evenwicht: onrust, droogte, slecht slapen.
  • Pitta, vuur en water: vertering, warmte, scherpte. Uit evenwicht: ergernis, ontsteking, oververhitting.
  • Kapha, water en aarde: structuur, stabiliteit. Uit evenwicht: zwaarte, traagheid, vasthouden.

Wat het betekent voor je oefening

  • Bij veel vata: traag, warm en geaard oefenen, met lange uitademingen en yoga nidra.
  • Bij veel pitta: niet competitief, verkoelende pranayama's zoals sheetali, voorwaartse buigingen.
  • Bij veel kapha: 's ochtends, met de zonnegroet, kapalabhati en meer beweging.

De Hatha Yoga Pradipika geeft ook voedingsregels, onder de naam mitahara, matig eten: aangenaam voedsel, en een kwart van de maag leeg laten (1.58). Het commentaar werkt dat uit als half voedsel, een kwart water en een kwart lucht.

Meer weten

Voor Ayurveda verwijzen we naar ons zusterplatform NuAyurveda, met uitleg, een gids met praktijken en cursussen.

Ayurveda is geen vervanging

Ayurvedische principes kunnen je leefstijl richting geven. Ze vervangen geen medische diagnose of behandeling. Wees ook voorzichtig met ayurvedische kruidenpreparaten uit onbekende bron: sommige bevatten zware metalen.

Bronnen

  1. Hatha Yoga Pradipika 1.58-63
  2. Charaka Samhita, Sutrasthana (algemene beschrijving van de dosha's)

Verder in Fundament