Naar de inhoud
Shantaramkenniscentrum voor klassieke yoga

Home / Kenniscentrum / Fundament

Fundament · wat yoga is en waar ze vandaan komt

De lijn: Sivananda, Satyananda, Niranjanananda

गुरु परम्पराguru paramparā

Van Rishikesh naar Munger: wie de kennis doorgaf die op deze site centraal staat, en hoe Shantaram Yoga zich daartoe verhoudt.

2 minuten lezen3 bronnenBijgewerkt 13 november 2026

Swami Sivananda (1887-1963)

Sivananda werkte als arts in Malaya, het huidige Maleisië, voor hij monnik werd in Rishikesh. In 1936 stichtte hij de Divine Life Society. Zijn boodschap was eenvoudig en veeleisend: dien, heb lief, geef, zuiver, mediteer, realiseer. Hij schreef honderden boekjes en stuurde zijn leerlingen de wereld in. Veel van wat westerlingen vandaag als traditionele yoga kennen, loopt via hem: ook de Sivananda-centra van Swami Vishnudevananda en Integral Yoga van Swami Satchidananda.

Een kanphata-yogi zit in een landschap met bomen
Een yogi uit de lijn van Gorakhnath, rond 1602. Bahr al-Hayat, Chester Beatty Library. Publiek domein.

Swami Satyananda (1923-2009)

Satyananda werd geboren in Almora, aan de voet van de Himalaya. In 1943 kwam hij bij Sivananda in Rishikesh, in 1947 kreeg hij de wijding. Twaalf jaar diende hij in de ashram, daarna trok hij rond. In 1956 richtte hij de International Yoga Fellowship op, in 1963 de Bihar School of Yoga in Munger, aan de Ganges.

Zijn bijdrage is ordening. Hij bracht technieken uit hatha yoga, tantra en raja yoga samen in een systeem dat je stap voor stap kunt leren. Yoga nidra, antar mouna, ajapa japa, de pawanmuktasana-reeksen en zijn kriya yoga werden wereldwijd bekend via de boeken van zijn school. Asana Pranayama Mudra Bandha, uit 1969, is nog altijd een handboek in yogascholen over de hele wereld.

In 1988 liet hij alles los en leefde hij als kluizenaar, later in Rikhia, waar Swami Satyasangananda de ashram leidt. Hij overleed op 5 december 2009.

Swami Niranjanananda (geboren 1960)

Niranjanananda kwam op zijn vierde in de ashram en werd op zijn tiende tot monnik gewijd. Elf jaar reisde hij door het buitenland. In 1983 werd hij voorzitter van de Bihar School of Yoga, in 1993 opvolger van Satyananda. In 1994 richtte hij Bihar Yoga Bharati op, een universiteit voor yogawetenschap. Zijn boeken over prana, dharana en de Yoga Sutra's horen bij de bronnen van deze site.

Wat de Bihar-lijn kenmerkt

  • Integraal. Hatha, raja, kriya, kundalini, mantra, karma, bhakti en jnana yoga horen samen. Geen enkele vorm is volledig op zich.
  • Systematisch. Elke techniek heeft een opbouw in stappen, met tijden en verhoudingen. Je gaat pas verder als de vorige stap zit.
  • Voorbereiding eerst. Eenvoudige reeksen, ademhaling en ontspanning komen voor de zware houdingen en de kumbhaka's.
  • Gewoon leven. Yoga is er voor gezinnen, werkende mensen en kinderen, niet alleen voor monniken.

Hoe Shantaram Yoga zich daartoe verhoudt

Björn leerde de basis van de Sivananda- en de Satyananda-lijn in India, onder meer bij Ganesh Upadhyay in het Yoga Training Centre in Varanasi. Hij is geen swami en geen erkende leraar van de Bihar School. Wat je hier leest, is zijn studie van de Bihar-boeken, getoetst aan de bronnen, met verwijzingen zodat je zelf kunt nalezen.

Over namen

'Satyananda Yoga' en 'Bihar Yoga' zijn geregistreerde merknamen van de International Yoga Fellowship Movement. Daarom zegt deze site nergens dat ze Satyananda Yoga of Bihar Yoga aanbiedt. We volgen die lijn en verwijzen naar haar boeken. Wil je de echte opleiding, ga dan naar een erkend Satyananda-centrum of naar Munger zelf.

Bronnen

  1. Biografieën in Swami Satyananda, Four Chapters on Freedom en A Systematic Course in the Ancient Tantric Techniques of Yoga and Kriya (Yoga Publications Trust)
  2. Voorwoord van Asana Pranayama Mudra Bandha over de edities van 1969, 1973 en 1996
  3. Merkvermelding in de colofon van de boeken van Yoga Publications Trust

Verder in Fundament