Home / Kenniscentrum / Anandamaya kosha
Anandamaya kosha · het lichaam van gelukzaligheidKundalini en de chakra's
कुण्डलिनीkuṇḍalinī
Hoe de Satyananda-lijn de chakra's beschrijft, waarom je bij ajna begint, en waarom de boeken zo voorzichtig zijn.
Volgens de tantra slaapt aan de basis van de wervelkolom een kracht, opgerold als een slang: kundalini. Als ze ontwaakt, stijgt ze door sushumna en door een reeks centra, de chakra's, tot ze boven de kruin opgaat in het bewustzijn. Dat is het beeld. Wat het betekent, verschilt per lezer: een psychologische groei, een energetische ervaring, een spirituele ontwaking.
De centra
| Chakra | Plaats | Element | Bija |
|---|---|---|---|
| Mooladhara | Perineum of baarmoederhals | aarde | lam |
| Swadhisthana | Staartbeen | water | vam |
| Manipura | Achter de navel | vuur | ram |
| Anahata | Achter het hart | lucht | yam |
| Vishuddhi | Achter de keel | ether | ham |
| Ajna | Achter het midden van het voorhoofd | voorbij de elementen | om |
| Bindu | Bovenaan het achterhoofd | ||
| Sahasrara | Boven de kruin |
Let op: de chakra's liggen volgens de Bihar-boeken in de wervelkolom, niet aan de voorkant van het lichaam. Aan de voorkant liggen hun kshetram, de punten waar je ze makkelijker voelt.
Waar het chakrabeeld vandaan komt
Het chakrasysteem dat het westen kent, komt grotendeels uit één tekst: de Shatchakra Nirupana van Purnananda uit 1577, de beschrijving van de zes chakra's. Zes, niet zeven: de duizendbladige lotus boven de kruin ligt erbuiten. De Britse rechter John Woodroffe vertaalde die tekst in 1919 in The Serpent Power. Ook Swami Satyananda bouwt erop voort. Andere tantra's tellen er vier, vijf of meer dan twintig.
In die tekst is elke chakra een lotus met op elk blad een letter van het Sanskriet. Tel je de bladeren van de zes lotussen op (4, 6, 10, 12, 16 en 2), dan kom je op vijftig: de vijftig letters van het alfabet. Het lichaam wordt beschreven als klank. En het doel is niet om de chakra's te 'openen' of te 'balanceren', maar om ze op te lossen: kundalini stijgt en neemt in elke lotus die laag van de werkelijkheid weer in zich op, tot alleen bewustzijn overblijft.
Veel van wat je vandaag over chakra's hoort, is twintigste-eeuws. Volgens de historicus Kurt Leland, in Rainbow Body, komen de Engelse namen van de chakra's van de theosoof Charles Leadbeater (1927), de regenboogkleuren uit de jaren 1930 en de vaste betekenissen (overleven, seksualiteit, kracht, liefde, communicatie) uit Californië in de jaren 1970. In de tekst uit 1577 is de hartlotus niet groen, maar rood.
Hoe dat moderne beeld stap voor stap ontstond, en waarom het zo kon misgaan, lees je in Hoe we met de chakra's de mist in gingen.
Waarom eerst ajna
In de Satyananda-lijn werk je eerst aan ajna. Ajna is het centrum van waarneming en wil. Als het helder is, kun je wat opkomt uit de lagere centra bekijken zonder erdoor overspoeld te worden. Je kunt het vergelijken met een boot: eerst de stuurman aan boord, dan pas de motor aan.
Waarom de boeken zo voorzichtig zijn
Taming the Kundalini bevat brieven van Satyananda aan leerlingen. Telkens raadt hij hetzelfde aan: geduld, een regelmatige oefening, een gewoon leven, dienstbaarheid. Kundalini is geen oefening die je in een weekend doet. De boeken beschrijven wat er kan gebeuren als iemand zonder voorbereiding forceert: slapeloosheid, angst, verwarring.
Wie een psychiatrische voorgeschiedenis heeft, zoals een psychose of een bipolaire stoornis, doet geen intensieve kundalini- of kriya-technieken. Merk je na een workshop of retraite dat je niet meer slaapt, angstig of verward bent: stop met oefenen, eet stevig, beweeg, en praat met je huisarts.
Chakra's 'openen', 'reinigen' of 'uitlijnen' in een sessie van een uur is geen klassieke praktijk. In de traditie zijn de chakra's centra waarop je aandacht leert richten in een jarenlange sadhana, niet iets wat een ander voor jou doet.
Bronnen
- Purnananda, Shatchakra Nirupana (1577), vertaald door John Woodroffe in The Serpent Power (1919)
- Kurt Leland, Rainbow Body: A History of the Western Chakra System (2016)
- Miska Käppi, video 'Almost Nothing About the Chakras Was What I Was Told' (YouTube)
- Swami Satyananda, Kundalini Tantra en A Systematic Course in the Ancient Tantric Techniques of Yoga and Kriya (Yoga Publications Trust)
- Swami Satyananda, Taming the Kundalini (Yoga Publications Trust)
- Swami Satyananda, Asana Pranayama Mudra Bandha, Psychic Physiology of Yoga