Home / Kenniscentrum / Fundament
Fundament · wat yoga is en waar ze vandaan komtYoga als therapie: wat ze wel en niet kan
योग चिकित्साyoga cikitsā
Yoga is in de eerste plaats een weg, geen behandeling. Hoe yogatherapie in India wordt opgebouwd, en waar haar grenzen liggen.
De Bihar-boeken zijn er duidelijk over: de technieken zijn er in de eerste plaats voor gezonde mensen, niet om zieken te behandelen. Toch bestaat er in India een lange traditie van yoga chikitsa, yogatherapie. Björn volgde een opleiding yogatherapie bij Yoga Vidya Gurukul in Nashik. Het cursusboek opent met een hoofdstuk dat je zelden leest: over de grenzen.
Een darshana, geen therapie
Het cursusboek zegt het zo: yoga is in wezen een darshana, een manier van kijken naar het leven, geen therapie. Veel yogische technieken hebben een helende werking, maar wie yoga een allesomvattende therapie noemt, overschat haar. Net als elke andere behandeling heeft ze haar grenzen. Die erkennen maakt je eerlijker tegenover wie hulp zoekt.
De grenzen
- Niet elke aandoening. Bij breuken, verlamming, ernstige psychiatrische ziekten of als een operatie nodig is, is yoga geen behandeling. Ze kan wel helpen om de ziekte beter te dragen.
- Niet elk stadium. In een vroeg stadium kan yoga veel doen. Als iemand zich nauwelijks nog kan bewegen, kan yoga zelfs schaden. Dan is eerst een andere behandeling nodig.
- Niet elke persoon. Twee mensen met dezelfde diagnose reageren verschillend. Niemand kan voorspellen hoe lang het duurt.
- Niet zonder arts. Yogatherapie begint pas na overleg met de behandelende arts, en vervangt nooit medicatie.
Hetzelfde hoofdstuk schrijft dat diabetes 'meestal te genezen' is met yoga. Dat klopt niet. Een gezonde leefstijl kan de bloedsuiker sterk verbeteren, en yoga kan daar deel van zijn, maar diabetes type 1 geneest niet en type 2 vraagt medische opvolging.
Hoe een programma is opgebouwd
De programma's in die opleiding volgen altijd hetzelfde schema. Als voorbeeld: het programma bij hartziekte.
| Onderdeel | Inhoud |
|---|---|
| Voorbereiding | Shavasana, yoga nidra, Om zingen |
| Nuttig | Zeer trage basisbewegingen en pawanmuktasana, eenvoudige houdingen op het eerste niveau, rustige afwisselende neusgatademhaling, bhramari en ujjayi zonder vasthouden, wandelen |
| Na een maand | Enkele houdingen van het tweede niveau, zolang ze comfortabel blijven |
| Niet doen | Zonnegroet, schouderstand, ploeg, hoofdstand, snelle ademhaling, bhastrika, elke pranayama met vasthouden, krachtige reinigingen zoals het opbraken van water |
Het valt op hoeveel er níét mag. Dat is de echte kennis van yogatherapie: weten wat je weglaat.
Wat Shantaram doet
Shantaram biedt geen therapie meer aan. Op deze site staat bij elke techniek wanneer je ze beter niet doet, zie ook Veilig oefenen. Heb je een aandoening en wil je met yoga werken, zoek dan een yogatherapeut met een medische opleiding of een kinesitherapeut die yoga kent, en laat je arts meekijken.
Bronnen
- Yoga Vidya Gurukul, Nashik, cursus yogatherapie: hoofdstuk Yogic Therapy: Limitations en programma Yoga for Heart Disease
- Swami Satyananda, Asana Pranayama Mudra Bandha, voorwoord