Home / Kenniscentrum / Pranamaya kosha
Pranamaya kosha · het lichaam van levenskrachtSwara yoga en de neuscyclus
स्वर योगsvara yoga
De oude kennis van de adem door het linker- en het rechterneusgat. Wat klopt, wat de traditie zegt, en wat je beter laat liggen.
Swara betekent klank of toon, en ook de stroom van de adem door één neusgat. Swara yoga is de tantrische kennis van die stroom. De bekendste bron is de Shiva Swarodaya, een gesprek waarin Shiva aan Shakti uitlegt hoe de adem zich verhoudt tot het lichaam, de geest en de natuur. De Bihar School gaf er een boek over uit: Swara Yoga van Swami Muktibodhananda.
Wat aantoonbaar is
Kijk even naar je adem. Waarschijnlijk stroomt hij vrijer door één neusgat. Dat wisselt in de loop van de dag, bij de meeste mensen elke paar uur. In de geneeskunde heet dat de neuscyclus. Hij werd al eind negentiende eeuw beschreven en is goed onderzocht. Het zwellichaam in het neusslijmvlies zwelt beurtelings aan de ene en de andere kant op, gestuurd door het autonome zenuwstelsel.
De traditie zag dit al lang. Ze verbindt de linkerstroom met ida, maan en rust, de rechterstroom met pingala, zon en activiteit, en het moment waarop beide even vrij zijn met sushumna.
Wat je ermee kunt doen
- Waarnemen. Kijk een paar keer per dag welk neusgat het vrijst is. Het is een eenvoudige oefening in aandacht.
- Je activiteit afstemmen. De traditie raadt aan om rustig, creatief of verzorgend werk te doen als links stroomt, en fysiek of zakelijk werk als rechts stroomt. Of dat meer is dan een mooie gewoonte, weten we niet. Het schaadt niet.
- Mediteren als beide stromen. Volgens de teksten is het moment waarop beide neusgaten even vrij zijn, het beste voor meditatie. Nadi shodhana brengt je daar bewust naartoe.
- Niet tegenwerken bij zonsopgang en zonsondergang. Asana Pranayama Mudra Bandha raadt af om de stroom dan te veranderen.
Wat je beter laat liggen
De klassieke swara-teksten bevatten ook voorspellingen: met welke voet je moet vertrekken om succes te hebben, hoe je de uitkomst van een oorlog of het moment van overlijden kunt afleiden, hoe je het geslacht van een kind kunt kiezen. Daar is geen enkel bewijs voor. Het zijn culturele gebruiken uit een andere tijd, geen kennis waarop je beslissingen bouwt.
Je leest vaak dat swara yoga meer dan tienduizend jaar oud is. Dat valt niet te bewijzen. De bekende teksten zijn veel jonger. Wat telt: de waarneming waarop ze steunen, de wisselende neusstroom, is echt.
Bronnen
- Shiva Swarodaya
- Swami Muktibodhananda, Swara Yoga (Yoga Publications Trust)
- Swami Satyananda, Asana Pranayama Mudra Bandha, voorzorgen bij nadi shodhana