Home / Kenniscentrum / Fundament
Fundament · wat yoga is en waar ze vandaan komtGevallen leraren: misbruik in de yogawereld
गुरुguru
Van Osho tot Bikram, van Yogi Bhajan tot de ashram van onze eigen lijn. Een overzicht van leraren die veroordeeld werden of over wie ernstige feiten vastgesteld zijn, en wat we daaruit leren.
Een kenniscentrum dat de moderne yoga bekritiseert, moet ook eerlijk zijn over de schaduw van de traditie. Want misbruik is niet alleen iets van commerciële stijlen. Het gebeurde in moderne en in klassieke lijnen, ook in de lijn die deze site volgt.
We maken een strikt onderscheid. Een veroordeling door een strafrechter is iets anders dan een burgerlijke zaak, en dat is weer iets anders dan de bevindingen van een onderzoekscommissie of beschuldigingen die nooit voor een rechter kwamen. We vermelden alleen wat in openbare uitspraken, officiële rapporten of eigen erkenningen staat.
Eerst onze eigen lijn
In 2014 onderzocht de Australische Royal Commission into Institutional Responses to Child Sexual Abuse de Satyananda Yoga Ashram in Mangrove Mountain, de oudste yoga-ashram van Australië (Case Study 21). Getuigen vertelden over seksueel misbruik van kinderen en jongeren in de jaren 1970 en 1980, vooral door Swami Akhandananda, het hoofd van de ashram, en over een klimaat van geweld en vernedering.
- Swami Akhandananda werd in 1989 veroordeeld tot een celstraf. In 1991 vernietigde het Australische Hooggerechtshof die veroordeling op een juridisch-technische grond, niet omdat de feiten weerlegd waren. Hij overleed in 1997.
- Swami Satyananda zelf werd door enkele getuigen voor de Commissie beschuldigd van seksueel misbruik. Hij was toen al overleden (2009) en werd daarvoor nooit door een rechter beoordeeld. De Commissie stelde wel vast dat hij als hoofd van Satyananda Yoga wereldwijd de overkoepelende autoriteit had over de ashram, en dat sommige praktijken en waarden van Satyananda Yoga het misbruik mee mogelijk maakten en toedekten.
- De ashram, nu Mangrove Yoga, bood in 2016 publiek excuses aan. De Bihar School of Yoga betwistte in haar reactie aan de Commissie delen van de bevindingen.
We gebruiken de boeken van de Bihar School omdat ze inhoudelijk sterk en zorgvuldig zijn. Dat verandert niets aan wat in Mangrove Mountain gebeurde, en het ontslaat niemand van verantwoordelijkheid. Een techniek kan waardevol zijn, ook als een mens die haar doorgaf tekortschoot. Maar je kunt het een niet gebruiken om het ander toe te dekken.
Veroordeeld door een strafrechter
| Wie | Wat | Uitkomst |
|---|---|---|
| Osho (Bhagwan Shree Rajneesh), neo-tantra en dynamische meditatie | Rond zijn commune in Oregon: immigratiefraude, schijnhuwelijken, en door zijn naaste medewerkers een salmonella-aanslag op de lokale bevolking in 1984. | Pleitte in 1985 schuldig aan immigratiefraude, kreeg een voorwaardelijke straf en een boete, en werd het land uitgezet. Zijn secretaresse Ma Anand Sheela werd veroordeeld voor onder meer poging tot moord en de vergiftiging. |
| Asaram Bapu, Indiase goeroe met ashrams voor meditatie en yoga | Verkrachting van een minderjarige leerlinge. | In 2018 veroordeeld tot levenslang. In 2023 volgde een tweede veroordeling voor verkrachting. |
| Swami Akhandananda, Satyananda Yoga Australië | Seksueel misbruik van kinderen in de ashram. | Veroordeeld in 1989, veroordeling in 1991 vernietigd op een juridisch-technische grond. |
Aansprakelijk gesteld in een burgerlijke zaak
| Wie | Wat | Uitkomst |
|---|---|---|
| Bikram Choudhury, hot yoga | Klachten van vrouwen over seksueel misbruik en intimidatie. | In 2016 veroordeelde een jury in Los Angeles hem tot een schadevergoeding van meer dan zeven miljoen dollar aan zijn vroegere juridisch adviseur, Minakshi Jafa-Bodden, wegens seksuele intimidatie en onrechtmatig ontslag. Andere zaken van vrouwen die hem van verkrachting beschuldigden, werden buiten de rechtbank geregeld. Omdat hij niet betaalde, volgde in 2017 een aanhoudingsbevel. Hij verliet de Verenigde Staten. |
| Swami Rama, Himalayan Institute | Seksueel misbruik van een jonge leerlinge. | In 1997, na zijn dood, kende een jury in Pennsylvania haar een schadevergoeding toe. |
| Swami Kriyananda, Ananda | Seksuele intimidatie van een vrouw in de gemeenschap. | In 1998 stelde een jury in Californië hem en Ananda aansprakelijk. |
Vastgesteld door een onderzoek of erkend
- Yogi Bhajan, Kundalini Yoga en 3HO: in 2020 vond een onafhankelijk onderzoek, in opdracht van de eigen organisatie, de beschuldigingen van seksueel misbruik door hem geloofwaardig.
- K. Pattabhi Jois, Ashtanga Vinyasa: verschillende vrouwen getuigden over seksuele aanrakingen tijdens correcties. Er bestaan foto's en video's van. Zijn kleinzoon en opvolger Sharath Jois erkende het in 2019 publiek.
- John Friend, Anusara: erkende in 2012 relaties met leerlingen en andere schendingen van de eigen regels. De organisatie viel uiteen.
- Amrit Desai, Kripalu: trad in 1994 af nadat hij relaties met leerlingen had toegegeven.
Beschuldigd, maar nooit voor een rechter
Over sommige bekende leraren bestaan ernstige en herhaalde beschuldigingen, zonder uitspraak van een rechter. Zo getuigden leerlingen sinds de jaren 1990 over misbruik door Swami Satchidananda (Integral Yoga) en sinds de jaren 1980 over Swami Muktananda (Siddha Yoga). Tegen Nithyananda loopt in India sinds 2010 een zaak voor verkrachting; hij vluchtte in 2019 het land uit. We noemen ze, omdat zwijgen het probleem in stand houdt, maar we stellen ze niet gelijk met een veroordeling.
Waarom het zo vaak misgaat
- De guru als onaantastbare. In de traditie is overgave aan de leraar een middel. Wie die overgave eist zonder dat iemand toezicht houdt, krijgt macht zonder grenzen.
- Lichaamswerk en aanraking. Correcties, intieme oefeningen en ademwerk maken mensen kwetsbaar. Zonder duidelijke regels vervaagt de grens.
- Gesloten gemeenschappen. In een ashram of commune zijn leerlingen afhankelijk voor hun woning, hun werk en hun zin. Spreken wordt dan duur.
- Spirituele uitleg van misbruik. Grensoverschrijding wordt verkocht als een les, een zuivering of tantra. Daarom is het zo belangrijk te weten wat de bronnen echt zeggen. Zie Tantra.
- Het merk beschermen. Organisaties kiezen te vaak voor hun naam in plaats van voor de slachtoffers. Ook de Royal Commission stelde dat vast.
Wat jij kunt doen
- Een goede leraar wil dat je zelfstandig wordt, niet afhankelijk.
- Je mag een correctie altijd weigeren, ook zonder uitleg.
- Niets wat pijn doet, vernedert of geheim moet blijven, is yoga.
- Eerbied voor een lijn betekent niet dat je moet zwijgen over wat er misging.
Je staat er niet alleen voor. In België kun je terecht bij 1712, het gratis hulpnummer voor geweld en misbruik, of bij een Zorgcentrum na Seksueel Geweld (1813 is de Zelfmoordlijn, 112 bij acuut gevaar).
Bronnen
- Royal Commission into Institutional Responses to Child Sexual Abuse, Report of Case Study No. 21: The response of the Satyananda Yoga Ashram at Mangrove Mountain to allegations of child sexual abuse (2016)
- Mangrove Yoga, publieke excuses (september 2016); reactie van de Bihar School of Yoga aan de Royal Commission
- Matthew Remski, Practice and All Is Coming: Abuse, Cult Dynamics, and Healing in Yoga and Beyond (2019)
- An Olive Branch, onderzoeksrapport over Yogi Bhajan (2020)
- Openbare berichtgeving over de rechtszaken tegen Rajneesh (1985), Asaram Bapu (2018, 2023), Bikram Choudhury (2016-2017), Swami Rama (1997) en Kriyananda (1998)