Naar de inhoud
Shantaramkenniscentrum voor klassieke yoga

Home / Kenniscentrum / Vijnanamaya kosha

Vijnanamaya kosha · het lichaam van inzicht

Mantra en japa

मन्त्रmantra

Klank als werktuig van de geest. Om, de Gayatri, de Mahamrityunjaya, en hoe je een mala gebruikt.

2 minuten lezen4 bronnenBijgewerkt 13 november 2026

Man is de geest, tra bevrijden of beschermen. Een mantra is een klank die de geest richt. Hij werkt ook als je de betekenis niet kent, zeggen de teksten. Dat is geen magie: herhaling met aandacht is een van de oudste concentratietechnieken die er bestaan.

Om

De Mandukya Upanishad deelt Om op in drie klanken en een stilte. A staat voor de waaktoestand, u voor de droom, m voor de diepe slaap, en de stilte erna voor turiya, het bewustzijn dat de drie draagt. Wie Om zingt, gaat zo door alle toestanden heen.

Zo zing je het: adem diep in. Laat een lange, lage klank opkomen, met de mond open: aaa. Rond je lippen: ooo. Sluit je mond en laat het zoemen: mmm. Laat de laatste klank langer duren dan de andere. Blijf dan even in de stilte. Herhaal vijf tot tien keer.

Twee klassieke mantra's

De Gayatri-mantra

Om bhur bhuvah svah, tat savitur varenyam, bhargo devasya dhimahi, dhiyo yo nah prachodayat.

Rig Veda 3.62.10

Vrij vertaald: we mediteren op het stralende licht van de zon die alles doet leven. Moge het ons denken verlichten. Een gebed om helderheid. De 24 lettergrepen worden in de Bihar-boeken gebruikt als maat voor de lengte van een ademhaling.

De Mahamrityunjaya-mantra

Om tryambakam yajamahe, sugandhim pushti vardhanam, urvarukamiva bandhanan, mrityor mukshiya maamritat.

Rig Veda 7.59.12

Vrij vertaald: we vereren de driedogige, die geurt en voedt. Zoals een rijpe komkommer loskomt van haar steel, zo mogen wij loskomen van de dood en niet van het onsterfelijke. Gezongen voor gezondheid en bij afscheid.

Een mala gebruiken

  • Een mala heeft 108 kralen en een grotere kraal, de sumeru.
  • Houd de mala in je rechterhand, over de middelvinger. Je duim draait de kralen naar je toe. De wijsvinger gebruik je traditioneel niet.
  • Bij de sumeru aangekomen, steek je hem niet over. Draai de mala om en ga terug.
  • Japa kan luidop, gefluisterd of in stilte. In stilte is het subtielst, maar je dwaalt er ook het snelst af.

Bronnen

  1. Mandukya Upanishad
  2. Rig Veda 3.62.10 en 7.59.12
  3. Swami Satyananda, Meditations from the Tantras, hoofdstuk over mantra en japa
  4. Swami Satyananda, Asana Pranayama Mudra Bandha, noot bij nadi shodhana over de Gayatri als maat

Verder in Vijnanamaya kosha