Home / De zelfspiegel
De zelfspiegel
Waar verlies je jezelf? Een reflectie-oefening voor leraren therapeutische yoga en de mensen met wie ze werken.
योगश्चित्तवृत्तिनिरोधः । तदा द्रष्टुः स्वरूपेऽवस्थानम् ।
"Yoga is het stilvallen van de bewegingen van de geest. Dan rust de ziener in zijn eigen aard." Yoga Sutra 1.2–1.3
De spiegel toont waar iemand zich het sterkst vereenzelvigt: met het lichaam, de geest, de bagage van het verleden of de wereld.
Patañjali noemt dat sarupya: als de ziener niet in zichzelf rust, neemt hij de vorm aan van wat hij ziet (YS 1.4). Het Zelf zelf kan je niet meten. Het is nooit weg, het is alleen bedekt. Wat je wel kan zien, is hoe dik de sluier is en waar hij het dikst zit.
Geen diagnose. Dit is een reflectie-oefening, geen psychologische of medische test. Ze is niet wetenschappelijk gevalideerd en vervangt geen hulp van een arts, psycholoog of traumatherapeut.
Raakt een vraag iets dat te zwaar is? Je mag ze overslaan of stoppen. Denk je aan zelfdoding, bel dan in België de Zelfmoordlijn 1813, in Nederland 113.
Hoe het werkt
24 uitspraken, zes per laag. Kies telkens hoe vaak ze voor jou klopt, de laatste weken. Er is geen goed of fout antwoord. Je eerste ingeving is meestal de eerlijkste. Het duurt ongeveer vijf minuten.
Je antwoorden blijven in deze pagina. Er wordt niets opgeslagen of verstuurd. Herlaad je de pagina, dan zijn ze weg.
Jouw spiegel
In het midden staat de getuige (drashta). Hoe verder een punt naar buiten ligt, hoe sterker de vereenzelviging met die laag.
Voor de leraar of therapeut
- Bespreek de spiegel samen. De cijfers openen een gesprek, ze zijn geen oordeel. Vraag bij de hoogste antwoorden: "Hoe voelt dat bij jou?"
- Begin bij de laag met de sterkste greep, maar werk van buiten naar binnen: eerst lichaam en adem, dan pas de geest en de bagage.
- Laat de spiegel na acht tot twaalf weken opnieuw invullen. Vergelijk de richting, niet de exacte cijfers.
- Hoge scores bij de bagage, zeker bij herbelevingen, vragen om voorzichtigheid. Houd de ogen open, werk met grond en uitademing, vermijd lang ophouden van de adem en lange stille introspectie, en verwijs door naar een traumatherapeut. Yoga kan die hulp ondersteunen, niet vervangen.
- Werk je met cliënten met klachten? In Yoga Chikitsa. Handboek therapeutische yoga zijn de vijf lagen het behandelkader, met intake, twaalfpuntensysteem en 35 protocollen.
- Werk je liever op papier? De praktijkset heeft invulbladen, een gespreksleidraad en een plan van twaalf weken per laag.
Neti, neti. Niet dit, niet dit. Ik ben niet het lichaam dat ik zie, niet de gedachte die ik hoor, niet het verhaal dat ik draag, niet de rol die ik speel. Wat overblijft als je dat alles ziet, is wat de yogi het Zelf noemt.
Een reflectie-oefening van Shantaram Yoga, in de geest van de klassieke yoga. Geen diagnose.